Układ limfatyczny

W organizmie człowieka oprócz krwi krąży (w systemie własnych naczyń) płyn zwany limfą (lub chłonką). Limfa powstaje z osocza krwi, które przez naczynia włosowate przenika pomiędzy poszczególne komórki tkanek. Poprzez krążenie limfy składniki odżywcze docierają nawet tam, gdzie nie dochodzą naczynia włosowate krwionośne.

Układ limfatyczny jest układem otwartym. Bierze on początek w przestrzeniach między komórkowych tkanek, od mikroskopijnych, ślepo zakończonych naczyń włosowatych limfatycznych. Drobne naczynia limfatyczne łączą się w większe pnie (te podobnie jak małe żyły również zawierają zastawki, choć nie tak licznie), a te po przejściu przez węzły chłonne odprowadzają limfę (chłonkę) do pni chłonnych, wpadających do głównych naczyń chłonnych.

Główne pnie limfatyczne to:
- przewód piersiowy: zbiera chłonkę całej dolnej części ciała i górnej lewej części ciała
- przewód chłonny prawy: zbiera limfę z górnej prawej części ciała (kończyny górnej, połowy klatki piersiowej, połowy szyi i głowy).

Oba główne naczynia limfatyczne wpadają do dużych żył w pobliżu ich ujścia do żyły głównej górnej (chłonka powraca tak do krwiobiegu).

Ruch limfy w naczyniach limfatycznych wywołany jest działaniem ssącym klatki piersiowej przy wdechach i ruchami mięśni. Szczególne zadanie mają naczynia chłonne z obszaru jelita cienkiego - chłoną substancje tłuszczowe w ściankach jelita i wprowadzają je do krwiobiegu.

Oprócz naczyń limfatycznych do układu chłonnego zalicza się: węzły chłonne, grudki, migdałki oraz grasicę.

Węzły chłonne

Węzły chłonne zbudowane są z tkanki siateczkowej. Ich wielkość może być różna, od rozmiarów mikroskopijnych do kilkucentymetrowych. Narządy te są miejscem powstawania limfocytów (wolnych komórek stanowiących ważny składnik krwi). Węzły chłonne stanowią barierę ochronną ustroju, uważane są za żywe filtry ochronne zatrzymujące substancje trujące i bakterie. Oczyszczają one chłonkę z krążących w niej szkodliwych obcych ciał i bakterii, które mogły się do niej dostać. Dzięki gęstej siatce, przez oczka której musi przepływać wlewająca się do węzłów chłonnych limfa, i właściwościom żernym komórek, z których zbudowana jest siatka węzłów, chłonka zostaje oczyszczona.

Grudki chłonne skupienia tkanki siateczkowej występującej wśród innej tkanki.

Grasica umiejscowiona w śródpiersiu przednim. Spełnia ona następującą funkcje w układzie chłonnym - produkuje i wysyła na obwód limfocyty T.