Układ dokrewny

Do układu dokrewnego zalicza się gruczoły dokrewne (wewnątrzwydzielnicze). Są to gruczoły nie mające przewodów wyprowadzających, ale wydzielające wprost do naczyń krwionośnych (i limfy) substancje niezbędne do prawidłowego funkcjonowania ustroju - hormony.

Przysadka mózgowa nadrzędny gruczoł wielkości małego orzech laskowego i wadze 0,5 - 1 grama. Położona w pobliżu skrzyżowania nerwów wzrokowych, mieści się w zagłębieniu kości klinowej. Wyróżnia się w niej dwie główne części:
- płat przedni, zbudowany jest z tkanki nabłonkowej. Zajmuje on szczególną pozycję w funkcjonowaniu przysadki, gdyż produkuje i wydziela hormony tropowe wpływające bezpośrednio na czynność pozostałych gruczołów dokrewnych a także hormon wzrostu, prolaktynę i hormon lipotropowy
- płat tylny, jest zbiornikiem oksytocyny i wazopresyny wydzielanych przez podwzgórze.

Szyszynka leży na powierzchni grzbietowej międzymózgowia. Zbudowana jest ze zrazików oddzielonych tkanką łączną. Wywiera znaczący wpływ na rozwój gruczołów płciowych w okresie dojrzewania.

Tarczyca to gruczoł o wadze 40 g położony po obu stronach na bocznych płytkach chrząstki tarczowatej krtani. Składa się z dwóch płatów bocznych połączonych ze sobą węziną (cieśnią). Hormony właściwe wydalane do krwi przez tarczycę to trójjodotyronina i tyroksyna.

Przytarczyce to zazwyczaj cztery maleńkie gruczoły położone na tylnych powierzchniach płatów bocznych tarczycy. Hormon przytarczyc - parathormon (paratyreoidyna) reguluje gospodarkę wapniowo fosforową ustroju.

Grasica to gruczoł położony w obrębie klatki piersiowej w tzw. śródpiersiu przednim, tuż za mostkiem. W pełni rozwinięta jest już u dzieci w wieku ok. 3 lat, ważąc ok. 37-40 g. W biegu życia stopniowo zanika a w okresie pokwitania zamienia się w grasicę tłuszczową (czynność gruczołu ulega osłabieniu). Grasica odgrywa istotną rolę w procesach odpornościowych oraz przemianę wapnia w ustroju, a więc i na procesy kostnienia.

Nadnercza leżą na górnych biegunach nerek. Są to małe parzyste gruczoły o wadze od 5-7 gram każdy. Nadnercze zbudowane jest z dwóch rodzajów tkanek:
- istoty korowej(pochodzenia mezodermalnego),
- istoty rdzennej (pochodzenia z tkanki nerwowej), wydziela hormon adrenalinę.

Jajniki i jądra odpowiedzialne są za produkcję hormonów płciowych wpływających na rozwój drugorzędnych cech płciowych.